Dişin quruluşu və karies

Diş üç hissədən ibarətdir: tac (diş ətindən yuxarıda), boyun və kök (çənə sümüyünün yuvasında). Dişin əsasını dentin təşkil edir. Tacı insan bədəninin ən bərk toxuması — mina örtür, kökü isə sement örtür. İçəridə pulpa var: qan damarları və sinirlərlə zəngin yumşaq birləşdirici toxuma, kök kanalları ilə çənəyə keçir.

Karies — dişin bərk toxumalarının dağılmasıdır. Ağızdakı bakteriyalar şəkəri qıcqırdaraq turşu əmələ gətirir, turşu minanı əridir. Karies minadan dentinə, sonra pulpaya keçir — sinir qıcıqlanır, güclü ağrı başlayır (pulpit). Profilaktika: dişləri gündə iki dəfə flüorlu pasta ilə fırçalamaq, şirniyyatı azaltmaq, həkimə müntəzəm getmək.

tac · boyun · kökdişin hissələrimina > dentin > sementbərklik sırası; pulpa — yumşaqbakteriya + şəkər → turşukariesin səbəbidişin hissəsini seç, kariesin inkişafını izlə ↓iv class="demo js-demo" aria-live="polite">Mina — ən bərk toxuma

İkikökli azı dişinin kəsiyi: ağ — mina, sarımtıl — dentin, çəhrayı — pulpa (qırmızı — arteriya, göy — vena, sarı — sinir), qızılı xətt — sement, çəhrayı zolaq — diş əti, aşağıda çənə sümüyü. Qəhvəyi ləkə — karies.

Dişin hissəsiKariesin mərhələsi0

• Xüsusiyyəti
• Karies

Tapşırıq 1 / 3○○○

Ən bərk toxumanı seç.

Sürgüləri və düymələri tənzimlə…

Simulyasiyada nə görürsən?

sürgünün dili ilə

• Mina yalnız tacı örtür, kökü sement örtür.
• Dentin dişin əsas kütləsidir.
• Pulpa tacın boşluğundan kök kanalları ilə aşağı uzanır.
• Karies çeynəmə səthindəki şırımdan başlayır.
• Karies pulpaya çatanda sinir qıcıqlanır — kəskin ağrı.

İnsanın dişləri

daimi dişlər (32)

Diş	Sayı	Funksiya
Kəsici	8	qidanı kəsir
Köpək dişi	4	qoparır
Kiçik azı	8	əzir
Böyük azı	12	üyüdür, çeynəyir
Süd dişləri	20	6–7 yaşdan daimi dişlərlə əvəz olunur

Ən çox edilən səhvlər

qırmızı qələm“Dişin ən bərk hissəsi dentindir”

Ən bərk toxuma — minadır; dentin ondan yumşaqdır.

“Pulpada sinir yoxdur”

Pulpada sinirlər və qan damarları var — ona görə karies pulpaya çatanda ağrı başlayır.

“Karies irsidir, qarşısını almaq olmaz”

Kariesin əsas səbəbi bakteriyaların şəkərdən əmələ gətirdiyi turşudur; gigiyena və pəhriz onu xeyli azaldır.

Həll olunmuş məsələlər

əvvəl özün həll et

Məsələ 1

Niyə şirniyyatdan sonra ağzı yaxalamaq tövsiyə olunur?

Həllini göstərBakteriyalar şəkəri qıcqırdıb turşu əmələ gətirirTurşu minanı əridir — karies başlayır

Cavab: şəkər qalıqlarını kənarlaşdırmaq üçün.

Məsələ 2

Böyük insanın neçə daimi dişi var və neçəsi azı dişidir?

Həllini göstər32 daimi diş8 kiçik azı + 12 böyük azı = 20

Cavab: 32; 20 azı dişi.

class="sect js-rl">

Real həyatda: dişləri düzgün fırçalamaq

kariesin profilaktikasıDişlərin üzərində bakteriyalı ərp (sarı ləkələr) toplanır

Diş həkimləri ildə iki dəfə müayinədən keçməyi tövsiyə edir. Kiçik karies ağrısız müalicə olunur, pulpaya çatmış karies isə daha mürəkkəb müalicə tələb edir.

Özünü yoxla: 5 sınaq testi

5 sual

1İnsan bədəninin ən bərk toxuması hansıdır?

2Dişin sinir və damarları harada yerləşir?

3Kariesin əsas səbəbi nədir?

4Böyük insanın daimi dişlərinin sayı?

5Açıq tipli: uşaqda neçə süd dişi olur? Cavabı rəqəmlə yaz.

Mənbə

DİM 2026 qəbul imtahanı proqramı: Biologiya (anatomiya) → Həzm sistemi: ağız boşluğu, dişlərin quruluşu və növləri, dişlərin gigiyenası.

on>