Görmə qüsurları: miopiya, hipermetropiya və eynəklər

Gözün optik sistemi (buynuz qişa, büllur) işığı sındıraraq tor qişada aydın xəyal yaradır. Miopiyada (yaxındangörmə) göz alması uzunsovdur və ya büllur çox qabarıqdır — uzaq cisimlərdən gələn şüalar tor qişanın önündə toplanır, uzaq cisimlər bulanıq görünür.

Hipermetropiyada (uzaqdangörmə) göz alması qısadır — şüalar tor qişanın arxasında toplanır, xüsusən yaxın cisimlər pis görünür. Miopiyanı çökük (səpici, −) linzalar, hipermetropiyanı qabarıq (toplayıcı, +) linzalar düzəldir. Linzanın optik qüvvəsi dioptriyalarla ölçülür: D = 1/F (F metrlə).

miopiyafokus tor qişanın önündə → çökük linza (−)hipermetropiyafokus tor qişanın arxasında → qabarıq linza (+)D = 1/Foptik qüvvə, dioptriyagözün növünü və eynəyi seç ↓Normal göz: şüalar tor qişada toplanır

Gözün kəsiyi: solda buynuz qişa, yaşıl — qüzehli qişa, göy — büllur, qırmızı qövs — tor qişa. Sarı xətlər — uzaq cisimdən gələn paralel şüalar, qırmızı nöqtə — onların toplandığı yer. Miopiyada göz alması uzun, hipermetropiyada qısa çəkilib.

GözEynək

• Şüalar harada toplanır
• Düzəldilməsi

Tapşırıq 1 / 3○○○

Miopiyanı eynəklə düzəlt.

Sürgüləri və düymələri tənzimlə…

Simulyasiyada nə görürsən?

sürgünün dili ilə

• Normal gözdə şüalar düz tor qişada toplanır.
• Miopiyada göz alması uzundur — şüalar tor qişaya çatmamış toplanır.
• Çökük linza şüaları səpir, fokus tor qişaya sürüşür — görüntü aydınlaşır.
• Hipermetropiyada fokus tor qişanın arxasındadır; qabarıq linza onu irəli çəkir.
• Səhv eynək taxsan, qüsur daha da güclənir.

Görmə qüsurları

müqayisə

Qüsur	Səbəb	Fokus	Eynək
Miopiya	uzun göz alması, qabarıq büllur	tor qişanın önündə	çökük, −D
Hipermetropiya	qısa göz alması, yastı büllur	tor qişanın arxasında	qabarıq, +D
Yaşlı uzaqgörənliyi	büllur elastikliyini itirir	yaxın cisimlər üçün arxada	qabarıq (oxumaq üçün)
Astiqmatizm	buynuz qişanın qeyri-bərabər əyriliyi	müxtəlif istiqamətlərdə fərqli	silindrik

Ən çox edilən səhvlər

qırmızı qələmMiopiyada qabarıq linza yazmaq

Miopiyada şüalar onsuz da tez toplanır; onları əvvəlcə səpmək lazımdır — çökük (−) linza.

“Miop insan yaxını pis görür”

Miopiya — yaxındangörmədir: yaxını yaxşı, uzağı pis görür.

Dioptriyanı santimetrlə hesablamaq

D = 1/F, F metrlə: F = −0,5 m → D = −2 dioptriya.

Həll olunmuş məsələlər

əvvəl özün həll et

Məsələ 1

Eynəyin optik qüvvəsi −2,5 D-dir. Hansı qüsur üçündür və fokus məsafəsi nə qədərdir?

Həllini göstərMənfi — səpici (çökük) linza → miopiyaF = 1/D = −0,4 m

Cavab: miopiya, F = −40 sm.

Məsələ 2

Niyə 45 yaşdan sonra çox insanlara oxumaq üçün eynək lazım olur?

Həllini göstərBüllur elastikliyini itirir, akkomodasiya zəifləyirYaxın cisimlərin xəyalı tor qişanın arxasında alınır → qabarıq linza

Cavab: yaşlı uzaqgörənliyi — qabarıq linza.

Real həyatda: göz müayinəsi və eynək

görmə kəskinliyiMiop insan uzaqdakı cədvəlin hərflərini bulanıq görür

Görmə kəskinliyini Sivtsev və ya Snellen cədvəlləri ilə 5 metr məsafədən yoxlayırlar. Uzun müddət yaxından ekrana baxmaq miopiyanın inkişafına təsir edə bilər, ona görə hər 20 dəqiqədən bir uzağa baxmaq tövsiyə olunur.

Özünü yoxla: 5 sınaq testi

5 sual

1Miopiyada şüalar harada toplanır?

2Hipermetropiyanı hansı linza düzəldir?

3Miop insan nəyi pis görür?

4Optik qüvvəsi +2 D olan linzanın fokus məsafəsi?

5Açıq tipli: −4 D-lik linzanın fokus məsafəsi neçə santimetrdir (modulu)? Cavabı rəqəmlə yaz.

Mənbə

DİM 2026 qəbul imtahanı proqramı: Biologiya (anatomiya) → Görmə analizatoru: gözün optik sistemi, görmə qüsurları və onların düzəldilməsi; Fizika → linzalar, optik qüvvə.

/section>