Miqyas: xəritədəki məsafəni yerdəki məsafəyə çevirmək

Miqyas xəritədəki məsafənin yerdəki məsafədən neçə dəfə kiçik olduğunu göstərir. 1 : 100 000 o deməkdir ki, xəritədə 1 sm yerdə 100 000 sm-ə, yəni 1 km-ə bərabərdir.

Yerdəki məsafəni tapmaq üçün xəritədəki məsafəni miqyasın məxrəcinə vurursan, sonra vahidi çevirirsən: 1 m = 100 sm, 1 km = 100 000 sm. Məxrəc nə qədər kiçikdirsə, miqyas bir o qədər iridir və xəritə daha ətraflıdır.

1 : 100 000ədədi miqyas1 sm — 1 kmadlı miqyas: sözlə yazılır├─┼─┼─┤xətti miqyas: xətkeşlə ölçmək üçünmiqyası seç və B nöqtəsini uzaqlaşdır ↓1 : 100 000 — 1 sm-də 1 km: xəritədə 6 sm yerdə 6 km-dir

Qırıq xətt üzərindəki bölgülər xəritədə santimetrlərdir. Aşağıdakı ağ-qara zolaq xətti miqyasdır: hər bölgü 1 sm. İri miqyasda (1:50 000 və daha iri) xəritədə hətta binalar görünür.

Ədədi miqyasXəritədə AB məsafəsi6 sm1 : 100 0006 sm × 1 km = 6 km

• Adlı miqyas1 sm — 1 km
• Miqyasın növüiri miqyaslı

Tapşırıq 1 / 3○○○

1 : 50 000 miqyasında yerdə 4 km olan məsafəni xəritədə qur.

Sürgüləri və düymələri tənzimlə…

Simulyasiyada nə görürsən?

sürgünün dili ilə

• 1 : 100 000 miqyasında xəritədə 6 sm yerdə 6 km-dir: hər santimetr 1 km.
• Miqyası 1 : 500 000-ə dəyiş: xəritədəki 6 sm artıq 30 km-dir — eyni məsafə, fərqli miqyas.
• 1 : 10 000 seç: 1 sm cəmi 100 m-dir və xəritədə binalar görünür. Məxrəc kiçik — miqyas iri, xəritə ətraflı.
• Xətti miqyas zolağı miqyasla birlikdə dəyişir: onun üzərindəki yazı 4 sm-in yerdə nə qədər olduğunu göstərir.
• Xəritədə məsafəni 2 dəfə artır: yerdəki məsafə də 2 dəfə artır — miqyas sadəcə vurma əmsalıdır.

Miqyasın üç forması və növləri

çevirmə qaydası

Ədədi miqyas	Adlı miqyas	Növü
1 : 10 000	1 sm — 100 m	iri
1 : 50 000	1 sm — 500 m	iri
1 : 100 000	1 sm — 1 km	iri
1 : 500 000	1 sm — 5 km	orta
1 : 1 000 000	1 sm — 10 km	orta
1 : 10 000 000	1 sm — 100 km	xırda

Ən çox edilən səhvlər

qırmızı qələmVahidi çevirməyi unutmaq

1 : 100 000-də 1 sm yerdə 100 000 sm-dir, 100 000 km yox. Santimetrdən kilometrə keçmək üçün 100 000-ə böl: 100 000 sm = 1 km.

“Məxrəc böyükdürsə, miqyas iridir”

Əksinə: 1 : 10 000 miqyası 1 : 1 000 000-dan iridir. İri miqyaslı xəritə kiçik ərazini ətraflı göstərir.

Adlı miqyasdan ədədiyə keçiddə səhv

“1 sm — 5 km” → 5 km = 500 000 sm → 1 : 500 000. Əvvəlcə hər şeyi santimetrə çevir.

Həll olunmuş məsələlər

əvvəl özün həll et

Məsələ 1

Xəritənin miqyası 1 : 250 000-dir. Xəritədə iki şəhər arasındakı məsafə 6 sm-dir. Yerdəki məsafəni tapın.

Həllini göstər1 sm — 250 000 sm = 2,5 km6 · 2,5 = 15 km

Cavab: 15 km.

Məsələ 2

Yerdə 12 km olan məsafə xəritədə 4 sm-dir. Xəritənin ədədi miqyasını tapın.

Həllini göstər1 sm — 12 / 4 = 3 km3 km = 300 000 sm → 1 : 300 000

Cavab: 1 : 300 000.

iv class="sect js-rl">

Real həyatda: telefonda xəritəni yaxınlaşdıranda

miqyas barmağımızın altındaBölgə görünüşü: zolaq 10 km-dir — xırda miqyas, şəhərlər nöqtədir

Telefondakı xəritə tətbiqlərində barmaqlarla yaxınlaşdıranda miqyas dəyişir: küncdəki xətti miqyas zolağının yazısı 10 km-dən 100 m-ə qədər azalır. Miqyas iriləşdikcə xəritə kiçik ərazini daha ətraflı göstərir — eynilə kağız xəritələrdə 1 : 1 000 000 ilə 1 : 10 000 arasındakı fərq kimi.

Özünü yoxla: 5 sınaq testi

5 sual

11 : 50 000 ədədi miqyasının adlı miqyası hansıdır?

2Hansı miqyas ən iridir?

31 : 200 000 miqyaslı xəritədə 3 sm yerdə neçə km-dir?

4“1 sm — 5 km” adlı miqyasına hansı ədədi miqyas uyğundur?

5Açıq tipli: 1 : 100 000 miqyaslı xəritədə iki nöqtə arasındakı məsafə 7,5 sm-dir. Yerdə bu neçə km-dir? Cavabı rəqəmlə yaz.

Mənbə

DİM 2026 qəbul imtahanı proqramı: Coğrafiya → Plan və xəritə: miqyas, onun növləri, xəritə üzrə məsafənin təyini.

ection>